Hoe wordt smartengeld bepaald?

Na een ongeval heb je vaak kosten die je kunt optellen: de rekening van het ziekenhuis, reiskosten, inkomen dat je misloopt. Dat heet materiële schade. Maar er is ook schade waar geen bonnetje van bestaat: pijn, verdriet, angst en dingen die je niet meer kunt doen. Dat heet immateriële schade. De vergoeding daarvoor is smartengeld.

Voor smartengeld bestaat geen vaste tabel. Er is geen lijstje waarop staat: dit letsel is dit bedrag. De hoogte hangt af van jouw situatie.

Waar wordt naar gekeken

De hoogte van smartengeld hangt vooral af van hoe ernstig jouw letsel is en wat het met jouw leven doet. Denk aan:

• hoe lang de pijn en het herstel duren
• of je blijvende beperkingen overhoudt
• welke behandelingen je hebt gehad
• wat je niet meer kunt in je dagelijks leven, werk en vrije tijd

Hoe groter de gevolgen voor jou, hoe hoger het smartengeld. Ook kan meewegen hoe het ongeval is ontstaan, bijvoorbeeld als de veroorzaker iets ernstigs te verwijten valt.

De Rotterdamse Schaal

Vroeger keken rechters en verzekeraars vooral naar wat er in eerdere, vergelijkbare zaken was betaald. Die uitspraken stonden in de Smartengeldgids van de ANWB. Dat leverde veel discussie op, want welke zaak lijkt nou echt op die van jou?

Sinds september 2025 is er daarom een nieuw hulpmiddel: de Rotterdamse Schaal. Die is gemaakt door onderzoekers van de Erasmus Universiteit, op verzoek van de Raad voor de rechtspraak. De schaal deelt letsel in groepen in, zoals hoofdletsel, armletsel of psychisch letsel. Bij elke groep hoort een laagste en een hoogste bedrag. Waar jouw situatie daartussen valt, hangt af van de gevolgen die het letsel voor jou heeft. Zo zie je sneller welk bedrag past bij jouw soort letsel.

Goed om te weten: de Rotterdamse Schaal is een hulpmiddel, geen wet. Rechters gebruiken de schaal sinds 1 januari 2026 als leidraad. Maar jouw persoonlijke situatie blijft altijd meetellen.

Waar je op kunt letten

Doet de verzekeraar een voorstel voor jouw smartengeld? Kijk dan niet alleen naar het bedrag, maar ook naar de uitleg erbij. Klopt het soort letsel waarvan wordt uitgegaan? En is er gekeken naar alles wat het ongeval in jouw leven heeft veranderd, of alleen naar de medische feiten?

Je helpt jezelf door twee dingen te doen. Bewaar alle medische informatie over jouw letsel. En houd een dagboek bij van je klachten en van wat je niet meer kunt. Zo maak je zichtbaar wat het ongeval echt met jouw leven doet. Dat is precies waar smartengeld voor bedoeld is.

Vervolgstap

Smartengeld is één van de schadeposten die samen jouw totale schade vormen. Bekijk stap 3 van het stappenplan voor het volledige overzicht van alle schadeposten.