Wat is een schadestaat bij letselschade?

Na een ongeval loopt je schade vaak op zonder dat je het meteen doorhebt. Een eigen risico hier, een taxirit daar, een paar weken minder inkomen. Zolang die kosten verspreid in je hoofd en in een la met bonnetjes zitten, kun je er niets mee richting de verzekeraar. Een schadestaat brengt alles samen op één plek.

Wat is een schadestaat?

Een schadestaat is een gestructureerd overzicht van alle schade die je door het ongeval hebt geleden, met per post een bedrag en de onderbouwing daarvan. Je noemt the schadepost, je berekent of onderbouwt het bedrag, en je verwijst naar het bewijs waarmee je dat bedrag aannemelijk maakt. Je komt het ook tegen onder de naam schadeoverzicht: daarmee wordt hetzelfde bedoeld.

Het is geen officieel formulier en er bestaat geen wettelijk voorgeschreven model. Wel is het in de praktijk het document waar de hele schaderegeling omheen draait. Verzekeraars, belangenbehartigers en rechters werken allemaal met zo'n specificatie.

Waarom je een schadestaat nodig hebt

Je hebt het overzicht om drie redenen nodig.

Je onderbouwt je claim

Een verzekeraar vergoedt geen schade die je alleen noemt. Je moet aannemelijk maken dat je die kosten hebt gemaakt of dat inkomen bent misgelopen. Een specificatie per post maakt het voor de schadebehandelaar navolgbaar en voor jou controleerbaar.

Je kunt een voorschot vragen

Zit je financieel klem terwijl de zaak loopt, dan kun je de verzekeraar om een voorschot vragen zodra de aansprakelijkheid vaststaat. Zo'n verzoek landt beter met een concreet overzicht eronder dan met een globale schatting. Een voorschot wordt later verrekend met de eindafrekening.

Je voorkomt dat posten wegvallen

Letselschadezaken duren vaak jaren. Wat je in het eerste jaar niet noteert, weet je in het vierde jaar niet meer. En bij de eindregeling teken je meestal voor finale kwijting: daarna kun je niets meer claimen, ook niet als blijkt dat je iets vergeten bent.

Wat er in een schadestaat staat

Je schade valt uiteen in twee soorten. Materiële schade is alles wat in geld is uit te drukken: gemaakte kosten en gemist inkomen. Immateriële schade gaat over pijn, verdriet en verlies van levensvreugde en wordt vergoed via smartengeld. Beide horen op je schadestaat.

Welke posten voor jou van toepassing zijn, verschilt per situatie. Een greep uit de posten die vaak terugkomen:

• reiskosten naar behandelaars
• zaakschade aan bijvoorbeeld je fiets of telefoon
• huishoudelijke hulp
• mantelzorg van naasten
• verlies van zelfwerkzaamheid
• verlies aan verdienvermogen

Het complete overzicht van mogelijke schadeposten met uitleg per post vind je in fase 3 van het stappenplan en in de begrippenlijst met schadeposten.

Heb je een belangenbehartiger, dan stelt die de schadestaat voor je op. In dat geval staan ook de buitengerechtelijke kosten op de schadestaat: the redelijke kosten van juridische hulp buiten een rechtszaak om. Die kosten komen bovenop de vergoeding van jouw eigen schade en gaan dus niet ten koste van jouw bedrag.

Voor een aantal veelvoorkomende posten heeft De Letselschade Raad richtlijnen opgesteld met normbedragen, bijvoorbeeld voor huishoudelijke hulp en zelfwerkzaamheid. Zo'n richtlijn is geen wet en verzekeraars zijn niet verplicht die te volgen, maar in de praktijk maakt zo'n normbedrag de afwikkeling wel eenvoudiger. Waren jouw werkelijke kosten hoger dan het normbedrag, dan kan een hogere vergoeding passend zijn. Onderbouw dat dan wel.

Rente over je schade

Naast de schade zelf heb je in beginsel recht op wettelijke rente: rente die oploopt zolang de aansprakelijke partij jouw schade niet heeft betaald. Zeker als een zaak jaren duurt, kan dat om een serieus bedrag gaan.

Het berekenen van die rente is lastig. Je schade ontstaat namelijk niet op één moment, maar verspreid over de tijd, en ontvangen voorschotten moeten worden verrekend. Wil je rente vorderen, laat de berekening dan doen door een belangenbehartiger.

Geleden schade en toekomstschade uit elkaar houden

Zet in je schadestaat duidelijk apart wat je al hebt geleden en wat nog komt. Geleden schade kun je onderbouwen met bewijs uit het verleden. Toekomstschade is schade die je door het letsel nog gaat lijden, zoals blijvend verlies aan verdienvermogen, toekomstige zorgkosten of aanpassingen in huis.

Toekomstschade laat zich niet met bonnetjes bewijzen en vraagt een berekening op basis van aannames over jouw situatie. Dat is specialistisch werk waarbij begeleiding van een belangenbehartiger vrijwel altijd nodig is. Rond een zaak nooit af zolang the toekomstschade nog niet in beeld is. Meestal kan dat pas goed vanaf de medische eindtoestand, het moment waarop duidelijk is hoe je klachten zich verder ontwikkelen.

Onderbouwen met bewijs

Per post hoort bewijs. Denk aan facturen en bonnen, bankafschriften, loonstroken en jaaropgaven van vóór en na het ongeval, afsprakenoverzichten van behandelaars en een eigen logboek van gereden kilometers of uren zorg.

Maak van elke bon meteen een foto en bewaar die in een vaste map op je telefoon of computer. Zo raak je niets kwijt and heb je alles bij de hand als de verzekeraar erom vraagt.

Kun je iets niet met een bon aantonen, dan is dat niet meteen het einde. Een consistente eigen aantekening, bijgehouden op het moment zelf, is beter dan een schatting achteraf. Houd daarom vanaf nu bij wie welke hulp verleent, hoeveel uur en in welke periode.

Houd er rekening mee dat je een schadebeperkingsplicht hebt: je hoort je schade zoveel mogelijk te beperken, bijvoorbeeld door actief mee te werken aan je herstel. Leg ook vast wat je daarvoor doet. Dat is niet alleen een verplichting, het versterkt ook je dossier.

Houd je schadestaat actueel

Een schadestaat is geen document dat je één keer maakt en dan wegzet. Vul hem aan zodra je nieuwe kosten maakt. Zet een post die wel meetelt maar waarvan het bedrag nog niet bekend is op nog te bepalen, zodat hij zichtbaar blijft en niet stilletjes verdwijnt.

Zelf beginnen met je schadestaat

Je hoeft niet te wachten tot iemand anders je schade in kaart brengt.

Wil je eerst weten waar deze stap in je zaak thuishoort? Lees dan fase 3 van het stappenplan, waarin je schade in kaart brengen, je schadestaat opstellen en een voorschot aanvragen op volgorde staan.